اندیکاتور RSI (Relative Strength Index) یا شاخص قدرت نسبی یکی از پرکاربردترین ابزارهای تحلیل تکنیکال است
که برای اندازهگیری قدرت و سرعت تغییرات قیمت در بازارهای مالی مورد استفاده قرار میگیرد. این اندیکاتور که توسط جی
ولز وایلدر (J. Welles Wilder) در سال ۱۹۷۸ معرفی شد، به معاملهگران کمک میکند تا نقاط اشباع خرید و
اشباع فروش را شناسایی کرده و تصمیمات معاملاتی بهتری بگیرند.
اندیکاتور RSI یک اسیلاتور (Oscillator) است که بین ۰ تا ۱۰۰ نوسان میکند. مقدار آن از طریق فرمول زیر محاسبه میشود:
RSI=100−(1001+RS)RSI = 100 - \left( \frac{100}{1 + RS} \right)
که در آن:
RS=میانگین افزایش قیمت در n دوره اخیرمیانگین کاهش قیمت در n دوره اخیرRS = \frac{\text{میانگین افزایش قیمت در n دوره اخیر}}{\text{میانگین کاهش قیمت در n دوره اخیر}}
مقدار پیشفرض nn در این محاسبات ۱۴ دوره است، اما معاملهگران میتوانند این مقدار را بر اساس استراتژی خود تغییر دهند.
RSI بالای ۷۰ → نشاندهنده اشباع خرید (Overbought) است و ممکن است قیمت بهزودی کاهش یابد.
RSI زیر ۳۰ → نشاندهنده اشباع فروش (Oversold) است و ممکن است قیمت بهزودی افزایش یابد.
واگرایی (Divergence) زمانی رخ میدهد که روند قیمت و RSI در خلاف جهت یکدیگر حرکت کنند، که میتواند نشانه تغییر روند باشد:
واگرایی مثبت (Bullish Divergence): زمانی که قیمت کف پایینتری میسازد، اما RSI کف بالاتری تشکیل میدهد. این نشانهای از احتمال صعود قیمت است.
واگرایی منفی (Bearish Divergence): زمانی که قیمت سقف بالاتری میسازد، اما RSI سقف پایینتری تشکیل میدهد. این نشانهای از احتمال نزول قیمت است.
اگر RSI از سطح ۵۰ به سمت بالا عبور کند، نشاندهنده تقویت روند صعودی است.
اگر RSI از سطح ۵۰ به سمت پایین عبور کند، نشاندهنده تقویت روند نزولی است.
ترکیب RSI با میانگین متحرک (مثلاً ۵۰ یا ۲۰۰ دورهای) میتواند دقت تحلیل را افزایش دهد. به عنوان مثال:
اگر RSI در منطقه اشباع فروش باشد و قیمت به میانگین متحرک ۲۰۰ دورهای واکنش مثبت نشان دهد، میتواند نشانهای از خرید باشد.
اگر RSI در منطقه اشباع خرید باشد و قیمت از میانگین متحرک ۲۰۰ دورهای پایینتر بیاید، میتواند نشانهای از فروش باشد.
معاملهگران بلندمدت از واگراییهای RSI برای پیشبینی تغییرات اساسی در روند بازار استفاده میکنند.
سطوح حمایت و مقاومت میتوانند در کنار RSI برای تعیین نقاط ورود و خروج بهینه در معاملات استفاده شوند.
🔸 سیگنالهای RSI همیشه قطعی نیستند و بهتر است در کنار سایر ابزارهای تحلیل تکنیکال استفاده شوند
🔸 در روندهای قوی (نزولی یا صعودی شدید) ممکن است RSI برای مدت طولانی در محدوده اشباع خرید یا اشباع فروش باقی بماند، بدون اینکه تغییر روند اتفاق بیفتد.
بهتر است RSI را با سایر اندیکاتورها مانند MACD
باندهای بولینگر یا پرایس اکشن ترکیب کنید تا دقت سیگنالها افزایش یابد.
اندیکاتور RSI یکی از قدرتمندترین ابزارهای تحلیل تکنیکال است که میتواند در شناسایی نقاط اشباع خرید
فروش واگراییها و تایید روندها کمک کند. با این حال
واگراییها و تایید روندها کمک کند. با این حال
برای استفاده مؤثر از این اندیکاتور، ترکیب آن با سایر روشهای تحلیل و مدیریت ریسک ضروری است.