پولشویی و تأمین مالی تروریسم
پولشویی و تأمین مالی تروریسم از مسائل پیچیده و خطرناک در نظامهای مالی جهانی هستند که میتوانند امنیت اقتصادی، اجتماعی و سیاسی کشورهای مختلف را تهدید کنند. این دو موضوع معمولاً بهطور مستقیم یا غیرمستقیم با هم مرتبط هستند، چرا که تروریسم به منابع مالی برای انجام عملیاتهای خود نیاز دارد و پولشویی فرآیند مخفیسازی منبع واقعی پولهای غیرقانونی است.
پولشویی به فرآیند پنهانسازی یا تغییر شکل دادن منابع مالی حاصل از فعالیتهای غیرقانونی مانند قاچاق مواد مخدر، فساد، دزدی و فساد اقتصادی اطلاق میشود. هدف از پولشویی این است که پولهای نامشروع بهگونهای مخفی شوند که منبع اصلی آنها قابل شناسایی نباشد و به نظر برسد که از فعالیتهای قانونی بهدست آمدهاند.
فرآیند پولشویی معمولاً در سه مرحله انجام میشود:
مرحله اول (جایگذاری): در این مرحله، پولهای غیرقانونی وارد سیستم مالی میشوند. این میتواند از طریق بانکها، بازارهای مالی، خرید کالاهای گرانقیمت یا انتقال به کشورهای دیگر باشد.
مرحله دوم (پوششدهی): در این مرحله، تلاش میشود تا منبع پولها پنهان شود. این کار میتواند از طریق انجام معاملات پیچیده مالی، انتقال پول به حسابهای مختلف یا سرمایهگذاری در شرکتها و داراییهای مختلف صورت گیرد.
مرحله سوم (یکپارچهسازی): در این مرحله، پولهای شسته شده بهطور کامل در سیستم اقتصادی جای میگیرند و به نظر میرسد که از منابع قانونی بهدست آمدهاند.
تأمین مالی تروریسم به فرآیند جمعآوری، مدیریت و توزیع منابع مالی به گروهها یا افرادی اطلاق میشود که برای انجام اعمال تروریستی از آنها استفاده میکنند. منابع مالی ممکن است از طریق روشهای قانونی و غیرقانونی تأمین شوند. تأمین مالی تروریسم میتواند شامل دریافت کمکهای مالی از دولتها، افراد، سازمانها یا حتی سرمایهگذاریهای نامشروع باشد.
روشهای مختلف تأمین مالی تروریسم شامل موارد زیر میباشد:
جمعآوری کمکهای مالی از طریق افراد یا گروههای حامی تروریسم: برخی افراد یا سازمانها بهطور داوطلبانه کمکهای مالی به گروههای تروریستی ارسال میکنند.
سرمایهگذاری در پروژهها و تجارتهای قانونی: تروریستها ممکن است بهطور غیرمستقیم از پروژهها و تجارتهای قانونی برای تأمین مالی فعالیتهای تروریستی خود استفاده کنند.
استفاده از منابع غیرقانونی: گروههای تروریستی ممکن است از منابع مالی حاصل از قاچاق، فساد و سایر فعالیتهای غیرقانونی برای تأمین مالی عملیاتهای تروریستی خود بهره ببرند.
پولشویی و تأمین مالی تروریسم بهطور نزدیکی به یکدیگر مرتبط هستند. گروههای تروریستی برای تأمین مالی عملیاتهای خود نیاز به منابع مالی دارند و پولشویی به آنها کمک میکند تا این منابع را از دید نهادهای نظارتی و امنیتی پنهان کنند. فرآیند پولشویی میتواند به گروههای تروریستی این امکان را بدهد که منابع مالی خود را بهصورت قانونی درآورند و از آنها برای خرید اسلحه، آموزش یا انجام عملیاتهای تروریستی استفاده کنند.
نهادهای مالی و بانکها باید مراقب باشند تا اطمینان حاصل کنند که منابع مالی در مسیر پولشویی و تأمین مالی تروریسم قرار نمیگیرند. سازمانهای بینالمللی مانند گروه ویژه اقدام مالی (FATF) برای مبارزه با این دو تهدید، استانداردهایی را برای نهادهای مالی در نظر گرفتهاند که شامل شفافیت در انجام معاملات و نظارت دقیق بر تراکنشها میشود.
برای مقابله با پولشویی و تأمین مالی تروریسم، دولتها و نهادهای بینالمللی تدابیر مختلفی را اتخاذ کردهاند که عبارتند از:
تشکیل قوانین و مقررات مالی: کشورهای مختلف قوانینی برای مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم وضع کردهاند. این قوانین شامل نظارت بر تراکنشهای مالی، الزام به شفافیت در اطلاعات و گزارشدهی مشکوک به نهادهای نظارتی است.
همکاری بینالمللی: مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم نیازمند همکاری بینالمللی است. سازمانهایی مانند گروه ویژه اقدام مالی (FATF) در سطح جهانی بهطور مداوم با کشورها همکاری میکنند تا استانداردهای بینالمللی برای مبارزه با این مشکلات را تعیین و پیادهسازی کنند.
تقویت نظارت داخلی: بانکها و نهادهای مالی باید سیستمهای نظارتی خود را برای شناسایی فعالیتهای مشکوک تقویت کنند. این شامل مانیتورینگ تراکنشهای مشکوک، استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته مانند تحلیل دادهها و هوش مصنوعی برای شناسایی الگوهای پولشویی و تأمین مالی تروریسم است.
آموزش و آگاهیرسانی: آموزش کارکنان بانکها، مؤسسات مالی و همچنین نهادهای نظارتی در خصوص نحوه شناسایی پولشویی و تأمین مالی تروریسم ضروری است. این آموزشها بهویژه برای شناسایی نشانههای پولشویی در تراکنشهای مالی مهم است.
پنهانسازی منابع مالی: با پیچیدهتر شدن روشهای پولشویی و تأمین مالی تروریسم، شناسایی منابع مالی غیرقانونی و مخفی کردن آنها دشوارتر میشود.
نظارت بر تراکنشهای بینالمللی: در عصر جهانیشدن، انتقال پول از یک کشور به کشور دیگر بهراحتی امکانپذیر است، که این موضوع کار نظارت بر منابع مالی را پیچیدهتر میکند.
تغییرات در قوانین و مقررات: به دلیل تغییرات مداوم در قوانین و استانداردها، بانکها و نهادهای مالی باید بهطور مداوم بهروزرسانیهایی در سیاستها و روشهای خود انجام دهند.
پولشویی و تأمین مالی تروریسم از تهدیدات جدی برای امنیت اقتصادی و اجتماعی در سطح جهانی هستند. مبارزه با این دو پدیده نیازمند همکاری بینالمللی، نظارت دقیق بر فعالیتهای مالی و اصلاحات قانونی است. دولتها و نهادهای مالی باید بهطور جدی و مداوم در جهت جلوگیری از این تهدیدات اقدام کنند تا بتوانند از بروز مشکلات بزرگتری جلوگیری کنند.