گردشگری یکی از مهمترین صنایع درآمدزا در جهان است، اما در برخی مقاصد، تعداد بیشازحد گردشگران باعث ایجاد مشکلات جدی شده است. پدیده اُورتوریسم (Overtourism) زمانی رخ میدهد که یک مکان گردشگری فراتر از ظرفیت خود بازدیدکننده جذب کند، به طوری که محیط زیست، زیرساختها، فرهنگ محلی و زندگی روزمره ساکنان تحت فشار قرار گیرد.
تخریب محیط زیست: جزایر و سواحل زیبا که پذیرای میلیونها گردشگر هستند، با مشکلاتی مانند آلودگی آب، زبالههای پلاستیکی و آسیب به اکوسیستمهای طبیعی مواجه میشوند. برای مثال، در بالی، افزایش گردشگران باعث بحران دفع زباله شده است.
فشار بر زیرساختها: شهرهایی مانند ونیز و بارسلونا، که خیابانهای باریک و امکانات محدودی دارند، به دلیل حضور بیش از حد گردشگران با مشکلاتی مانند ترافیک شدید، کمبود مسکن و افزایش هزینههای زندگی برای ساکنان مواجهاند.
کاهش کیفیت زندگی مردم محلی: در بسیاری از شهرهای توریستی، افزایش تقاضا برای هتل و اجاره آپارتمان، قیمت مسکن را بالا برده و زندگی را برای ساکنان محلی دشوار کرده است. بسیاری از مردم در بارسلونا علیه تبدیل خانههای مسکونی به اقامتگاههای گردشگری اعتراض کردهاند.
فرسایش فرهنگ و هویت محلی: ورود بیش از حد گردشگران گاهی منجر به تغییرات ناخواسته در فرهنگ و سبک زندگی محلی میشود. برخی شهرها بهجای حفظ اصالت خود، صرفاً برای جذب گردشگران تغییر میکنند و به "شهرهای موزهای" تبدیل میشوند.
✅ محدودیت تعداد گردشگران: برخی مقاصد مانند سانتورینی، ورود روزانه گردشگران را محدود کردهاند.
✅ افزایش مالیات گردشگری: کشورهایی مانند تایلند از گردشگران ورودی مالیات بیشتری دریافت میکنند تا هزینههای زیرساختی را تأمین کنند.
✅ ترویج سفرهای پایدار: آگاهیبخشی به گردشگران برای سفر مسئولانه، استفاده کمتر از پلاستیک، احترام به فرهنگ محلی و انتخاب مقاصد کمتر شناختهشده میتواند به کاهش فشار روی شهرهای شلوغ کمک کند.
✅ بهبود مدیریت گردشگری: استفاده از سیستمهای رزرو و زمانبندی برای بازدید از اماکن گردشگری، مانند آنچه در ماچو پیچو اجرا شده، به کاهش ازدحام کمک میکند.
اگرچه گردشگری مزایای اقتصادی زیادی دارد، اما رشد بیرویه و بدون برنامهریزی آن میتواند مقاصد زیبا را به مکانهایی غیرقابلتحمل تبدیل کند. راهکارهای مدیریت گردشگری باید بهگونهای باشد که تعادل بین جذب مسافر و حفظ کیفیت زندگی ساکنان محلی و محیط زیست برقرار شود. سفر مسئولانه کلید حل مشکل اُورتوریسم است.