کازوئو اوئدا (Kazuo Ueda) یک اقتصاددان برجسته ژاپنی است که در سال ۲۰۲۳ به عنوان رئیس بانک مرکزی ژاپن (BoJ - Bank of Japan) منصوب شد. او اولین فردی است که از خارج از حلقه سنتی بوروکراتهای دولتی به این سمت رسیده و نقش مهمی در هدایت سیاستهای پولی ژاپن دارد. تصمیمات او تأثیر زیادی بر اقتصاد ژاپن، نرخ بهره و بازارهای مالی جهانی دارد.
کازوئو اوئدا در زمینه اقتصاد تحصیلات عالی خود را در دانشگاه توکیو گذراند و سپس مدرک دکترای خود را از دانشگاه MIT (مؤسسه فناوری ماساچوست) دریافت کرد. او استاد اقتصاد در دانشگاه توکیو بود و در حوزههای اقتصاد کلان، سیاستهای پولی و بازارهای مالی تحقیق میکرد.
او بین سالهای ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۵ عضو هیئتمدیره بانک مرکزی ژاپن بود و در تصمیمات کلیدی آن زمان، از جمله اجرای سیاست نرخ بهره صفر درصدی (ZIRP - Zero Interest Rate Policy) نقش داشت.
پس از استعفای هاروهیکو کورودا (Haruhiko Kuroda) در سال ۲۰۲۳، کازوئو اوئدا به عنوان رئیس جدید بانک مرکزی ژاپن معرفی شد. دوران اوئدا با چالشهای بزرگی همراه بوده است:
مدیریت سیاستهای پولی فوق انبساطی که ژاپن برای سالها از آن پیروی کرده است.
کنترل نرخ بهره و تورم در شرایطی که بانکهای مرکزی بزرگ دنیا سیاستهای انقباضی را در پیش گرفتهاند.
تضعیف ین ژاپن و نگرانیها درباره افزایش هزینههای واردات.
برخی از سیاستها و تصمیمات کلیدی او در مقام ریاست بانک مرکزی ژاپن عبارتاند از:
اصلاح سیاست کنترل منحنی بازده (YCC - Yield Curve Control) اوئدا تغییرات جزئی در سیاست YCC ایجاد کرد تا انعطاف بیشتری به بازار اوراق قرضه بدهد، اما همچنان به سیاستهای پولی انبساطی پایبند ماند.
حفظ نرخ بهره پایین در حالی که بانکهای مرکزی دیگر، مانند فدرال رزرو آمریکا و بانک مرکزی اروپا، نرخ بهره را افزایش دادند، بانک مرکزی ژاپن تحت رهبری اوئدا هنوز از سیاست نرخ بهره منفی (-0.1%) استفاده میکند.
تلاش برای خروج تدریجی از سیاستهای فوق انبساطی با رشد تورم در ژاپن، اوئدا ممکن است در بلندمدت نرخ بهره را افزایش دهد، اما این اقدام را با احتیاط انجام میدهد تا از رکود اقتصادی جلوگیری کند.
تصمیمات کازوئو اوئدا نه تنها بر اقتصاد ژاپن بلکه بر بازارهای مالی جهانی نیز تأثیرگذار است:
نرخ برابری ین و دلار کاهش یا افزایش نرخ بهره در ژاپن باعث تغییرات در ارزش ین ژاپن در برابر دلار آمریکا و سایر ارزها میشود. سیاستهای اوئدا تأثیر مستقیمی بر نرخ برابری ین دارد.
بازار سهام ژاپن سیاستهای پولی اوئدا به طور مستقیم بر بازار سهام نیکی ۲۲۵ (Nikkei 225) و سایر شاخصهای ژاپنی اثر میگذارد. حفظ نرخ بهره پایین، به رشد بازارهای سهام کمک کرده است.
بازار اوراق قرضه جهانی تصمیمات بانک مرکزی ژاپن در مورد خرید یا فروش اوراق قرضه بر بازدهی اوراق قرضه در آمریکا و اروپا نیز تأثیر دارد.
کازوئو اوئدا یک اقتصاددان برجسته است که در یکی از حساسترین دورههای اقتصادی ژاپن ریاست بانک مرکزی را بر عهده دارد. سیاستهای او در مورد نرخ بهره، تورم و ارزش ین نقش مهمی در اقتصاد داخلی ژاپن و حتی بازارهای مالی جهانی ایفا میکند. تصمیمات آینده اوئدا در مورد خروج از سیاستهای فوق انبساطی میتواند تأثیر عمیقی بر بازارهای جهانی و سرمایهگذاران داشته باشد.